Yapay Zeka ile Günlük İşlerin Otomasyonu ve Risk Yönetimi



Dr. Emine Phillips

Teknorot

14 Eylül 2026

2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Dr. Emine G. Phillips

Kurucu, Novaria.ai

Kurucu Ortak, AI Centre for Business

Mevcut Faaliyetler

  • Yapay Zeka Strateji ve Dönüşüm Danışmanı
  • Yapay Zeka Start-up Danışmanı
  • Kellogg Business School (USA) AI Stratejileri Program Lideri

İş Hayatı

  • Yapay Zeka - Danışman
  • Finansal Teknolojiler - Kurucu Ortak
  • Lojistik, Enerji, Finans - Proje Yönetimi, Süreç Mükemmeliyeti ve Otomasyon
  • Teknoloji - Yazılım Mühendisliği

Eğitim

  • Phd ve MSc - Yazılım Mühendisliği, University of York
  • BSc - Bilgisayar Mühendisliği, ODTÜ

Küresel Varlık

  • İngiltere, İsviçre, Yeni Zelanda, Türkiye ve BAE

2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Şirketlerin Yapay Zeka'dan Beklentileri



2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Yapay Zeka Bir Teknoloji Kurulumu DEĞİLDİR.

Yapay Zeka Yeteneklerin Yeniden Tasarımıdır!

Teknoloji Kurulumu

Araç → Ekip → Organizasyon


Yeteneklerin Yeniden Tasarımı

İnsanlar · Beceriler · Veri · İş Akışları · Yönetişim


2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

ACENDA

1 · Değişimin Boyutları

Bir organizasyonda yapay zekanın beş boyutu

Kişisel Asistandan → Otonom Sistemlere

2 · Riskler ve Önlemler

Otomasyonla birlikte büyüyen risk

3 · Yolculuk

Organizasyonel yolculuk

2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Beş Boyut

Beş boyut. Tek bir ilerleme yönü.

Değer ↑ ve Risk ↑ aynı yönde hareket eder. Daha yüksek boyutlar daha fazla değer sunar ve eşit ölçüde daha fazla risk taşır.

2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Boyut 1: Kişisel Asistan

Tek kişi. Genel model. Kamuya açık bilgi.

Nasıl?

Yapay zekayı kişisel asistan olarak kullanma biçimi:

  • Taslak oluşturma,
  • Özetleme,
  • Analiz etme
  • Veriyi grafik ve rapora dönüştürme
  • Farklı fikirler üretme
  • Araştırma yapma




2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Boyut 1: Kişisel Asistan - Örnek1


Senaryo-1: Satınalma - Tedarikçi Sözleşmesi İncelemesi

Bir yetkilinin yeni bir tedarikçi sözleşmesini incelemesi gerekiyor.

Manuel inceleme yerine, bir yapay zeka ajanı sözleşmeyi olası riskler karşısında analiz ediyor..

Komut Örnekleri

Komut1: "Bu tedarikçi sözleşmesini uyumluluk riskleri açısından incele."


Komut2: "Bir Tier 1 otomotiv parçaları üreticisi adına bir tedarikçi sözleşmesini incelemeni istiyorum. Standart koşullarımız şunlardır: [ödeme 60 gün, sorumluluk sözleşme değeriyle sınırlı, 90 gün önceden bildirim]. Üç sütunlu bir tablo oluşturun: madde, madde numarasıyla birlikte ne ifade ettiği, standartlarımızdan sapma. Bir koşul yoksa 'bulunamadı' yaz. Metinde yazılı olmayan koşulları çıkarım yoluyla ekleme."

2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Boyut 1: Kişisel Asistan - Örnek2


Senaryo-2: ARGE - IP Öncesi Teknik Çizim İncelenmesi

Arge Departmanında bir yetkili, bir teknik çizimin farklarını anlamak veya yakın çizimlerle karşılaştırmak istiyor. Manuel olarak yapması uzun sürebilir. Bir başka çizimle karşılaştırmak için YZ kullanabilir.

Komut Örnekleri

Komut1: "Bu iki resim arasındaki farkları listele."


Komut2: "Otomotiv yan sanayi teknik resimlerinden veri çıkaran bir asistansın. Aşağıdaki alanları çıkar ve tabloya yaz: parça no, revizyon no ve tarihi, malzeme, ısıl işlem, yüzey işlemi, ana ölçüler ve toleransları, OE referansları, özel notlar. Okunamayan her alan için 'okunamadı' yaz. Antette yazmayan hiçbir bilgiyi tahmin etme veya tamamlama."

2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Boyut 1: Kişisel Asistan - Örnek3


Senaryo-3: Kalite & Üretim & ISG - Vardiya Raporu Özeti

Bir departman yetkilisi,yönetim toplantısı için yarım sayfalık bir özet rapor çıkarmak istiyor.

Komut Örneği

Komut1: "Aşağıda son 24 saatin vardiya kayıtları ve duruş nedenleri var. Yönetim toplantısı için yarım sayfalık bir özet çıkar: toplam duruş süresi, en çok tekrarlanan üç neden ve dikkat çeken bir durum varsa belirt."


2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Boyut 1: Kişisel Asistan - Örnek3


Senaryo-3: Kalite & Üretim & ISG - Sabit Şema ile Vardiya ve Duruş Raporu


Komut2: Bir otomotiv yan sanayi üretim tesisinde vardiya raporlarını analiz eden bir asistansın.

Girdi: vardiya kayıtları, duruş nedenleri ve OEE verileri.

Çıktı olarak şunları üret:

  1. Hat bazında tablo: planlı süre, duruş süresi, duruş sayısı, OEE.
  1. Duruş nedenlerinin kategorilere ayrılmış hâli: mekanik arıza, kalıp değişimi, malzeme bekleme, operatör kaynaklı, diğer.
  1. Son 7 günün ortalamasına göre olağan dışı olan durumlar.
  1. Yönetim için en fazla beş maddelik aksiyon önerisi.

Kurallar: kayıtlarda olmayan hiçbir veriyi tahmin etme, hesaplama yapma veya tamamlama. Eksik veri için "veri yok" yaz. Kök neden iddia etme, yalnızca kayıtlarda yazan nedeni aktar.

2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Boyut 1: Kişisel Asistan - Örnek4


Senaryo-3: İnsan Kaynakları - İlan Taslağı Oluşturma

Bir departman yetkilisi, bir Kalite Mühendisi işe alımı için ilan taslağı oluşturmak istiyor.

Komut Örneği

Komut1: Otomotiv yan sanayinde çalışan bir üretici için "Kalite Mühendisi" ilan taslağı yaz. Gereklilikler: IATF 16949 bilgisi, PPAP ve APQP deneyimi, İngilizce, üretim ortamında en az üç yıl. Sade, abartısız bir dil kullan ve ayrımcı ifade içermesin.

2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Boyut 1: Kişisel Asistan - Örnek4


Senaryo-3: İnsan Kaynakları - Başvuru Öndeğerlendirme (Uyarı: EU AI Act)


Komut2: Bir işe alım sürecinde başvuruları yapılandıran bir asistansın. Görevin aday değerlendirmek veya sıralamak değil, ilan kriterleriyle karşılaştırmalı bir özet hazırlamaktır.

Sana ilan metnini ve bir başvuruyu veriyorum. İlandaki her kriter için tek satır üret:
kriter | başvuruda belirtilen kanıt | durum (belirtilmiş / belirtilmemiş)

Kurallar:

  • Puan, yüzde, sıralama veya uygunluk notu üretme.
  • "Uygun", "uygun değil", "güçlü aday" gibi yargı ifadeleri kullanma.
  • Yaş, cinsiyet, uyruk, medeni hâl, doğum yeri, sağlık durumu, askerlik durumu ve fotoğrafa dair hiçbir bilgiyi çıktıya taşıma ve değerlendirmeye dâhil etme.
  • Başvuruda yazmayan hiçbir deneyimi çıkarım yoluyla ekleme. Yazmıyorsa "belirtilmemiş" yaz.
  • Sonuna, karar verici için sorulması gereken açıklayıcı soruları ekle.

2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Boyut 1: Kişisel Asistan

Tek kişi. Genel model. Kamuya açık bilgi.

Nelerin önünü açar

  • Hız ve ilk taslaklar
  • Fikir üretimi ve beyin fırtınası
  • Kişisel öğrenmeyi hızlandırma

Başlıca risk

  • Kamuya açık araçlara veri sızıntısı
  • Doğrulanmamış çıktılara aşırı bağımlılık
  • Kalite kontrolü olmayan bireysel kullanımda halüsinasyon

Kapsam

Tek birey

Veri

Yalnızca kamuya açık bilgi

Model

Hazır, genel amaçlı

Yaratılan Değer

Bireysel,

Sınırlı paylaşım

2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Boyut 2: Kurumsal Bellek

Birçok kişi. Sizin modeliniz. Sizin içeriğiniz.

"Yapay zeka çok şey bilir""Yapay zeka bizim bildiklerimizi bilir."

2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Boyut 2: Kurumsal Bellek


Senaryo-1: Satınalma - Tedarikçi Sözleşmesi İncelemesi

Bir yetkilinin yeni bir tedarikçi sözleşmesini incelemesi gerekiyor. Manuel inceleme yerine, yetkili YZ'nin Kurumsal Belleğini kullanabilir ve sözleşmeyi şirketin hali hazırdaki dokümanları ile karşılaştırabilir.

Komut

"Bu tedarikçi sözleşmesini iç politikalarımıza karşı uyumluluk riskleri açısından incele ve eksik maddeleri ya da çelişen terimleri belirle."

2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Boyut 2: Kurumsal Bellek


Senaryo-2: ARGE - IP Öncesi Teknik Çizim İncelenmesi

Arge Departmanında bir yetkili, bir teknik çizimin farklarını anlamak ve daha önce yapılan çizimlerle karşılaştırmak istiyor.

Öncelikle giriş yetkisi olan kurumsal bellekteki benzer çizimleri bulmak istiyor.

Komut

"Mil çapı 20-24 mm, konik 1:8, merkez mesafesi 180-190 mm olan geçmiş parçalar hangileri?"

2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Boyut 2: Kurumsal Bellek


Ne sağlar

Kurumsal bellek sorgulanabilir hale gelir. Kurumdan ayrılan çalışanlarla birlikte giden örtük bilgi artık kaybolmaz.

Başlıca riskler

  • İzin hataları — yanlış kişiler yanlış içeriklere erişir
  • Kaynak bütünlüğü — hatalı girdi, güvenli yanıtlar üretir
  • Güncelliğini yitirmiş içerik — model eski belgelerden yanıt verir
  • Kötü girdilerden gelen güvenli yanıtlar

Kapsam

Ekip/Fonksiyonel

Veri

Dahili ve özel

Model

Alana özgü (fine-tuned)

Yaratılan Değer

Kurumsal

Paylaşıma açık

2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Boyut 3: Kolektif Beceriler

Tekrarlanabilir yetenek. Kodlanmış. Yeniden kullanılabilir.

Bir Skill, organizasyonunuzun tekrar tekrar yaptığı ve artık tutarlı bir standartta yapay zeka tarafından gerçekleştirilen iyi tanımlanmış ve enkapsüle edilmiş bir prompt ve referans dokümanlar bütünüdür..

SKILL, kıdemli bir uzman tarafından tam olarak yürütülen uçtan uca iyi tanımlanmış bir sürecin aynı titizlik düzeyinde ve standart bir çıktıyla yakalanıp tekrarlanabilmesini sağlar.

2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Boyut 3: Kolektif Beceriler


Senaryo-1: Satınalma - Tedarikçi Sözleşmesi İncelenmesi

Bir yetkilinin yeni bir tedarikçi sözleşmesini incelemesi gerekmektedir. Yetkili, sözleşmeyi kontrol etmek için daha önce uzmanlar tarafından yaratılan Skill'i kullanır.

Komut

/tedarikçi-sözleşmesi-kontrolü <gönderilen tedarikçi kontratı>

2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Boyut 3: Kolektif Beceriler


Senaryo-2: ARGE - IP Öncesi Teknik Çizim İncelenmesi

Arge Departmanında bir yetkili, iki teknik çizim arasındaki farklarını anlamak ve yapay zekanın tek tek ne gibi detaylara bakmasını istediğini yazmak yerine uzmanlar tarafından yazılan 'skill'lerden birini kullanıyor.

Komut

/Teknik-çizim-karşılaştır <Teknik çizim 1> <Teknik çizim 2>

2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Boyut 3: Kolektif Beceriler

Ne sağlar

  • Kalite tabanı yükselir,
  • Döngü süresi kısalır,
  • Junior personel kıdemli düzeyde çalışır.

Başlıca Risk

  • Sessiz kayma: çıktılar bozulabilir
  • Tekrarlanabilir çıktılarda kalite kontrolü olmalıdır
  • "Doğru görünüyor" ≠ "doğrudur"


Kapsam

Ekip/Fonksiyonel

Veri

Dahili ve tescilli

Model

Alana özgü (fine-tuned)

Yaratılan Değer

Kurumsal

Paylaşıma açık

Standardize edilmiş

2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Boyut 4: İş Akışları (Workflows)

Roller ve sistemler arasında zincirlenen beceriler.

İş akışları, birden fazla beceriyi mantık, el değiştirme ve insan kontrol noktalarıyla birbirine bağlar. İş akışları, uçtan uca çözümlerdir.



2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Boyut 4: İş Akışları (Workflows)


Senaryo-1: Satınalma - Tedarikçi Sözleşmesi İncelenmesi

Bir yetkilinin yeni bir tedarikçi sözleşmesini incelemesi gerekmektedir. Yetkili, sözleşmeyi kontrol etmek için

  1. Sözleşme yetkiliye ulaşır.
  1. Yapay zeka tedarikçi bilgilerini çıkarır ve doğrular
  1. Yapay zeka, şirketin diğer sistemlerini kullanarak KYC / risk kontrollerini yürütür.
  1. Boyut 3'ten beceri: sözleşme incelemesi + taslak değişiklikler hazırlanır.
  1. Yetkili kişi onaylar / düzenler (kontrol noktası ◆)
  1. Yapay zeka dahili yazışmaları taslak olarak hazırlar, ERP'de kayıtlar oluşturur, başlangıç toplantısını planlar
  1. Canlıya geçmeden önce yetkili onayı alır (kontrol noktası ◆)

2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Boyut 4: İş Akışları (Workflows)


Senaryo-2: ARGE - IP Öncesi Teknik Çizim İncelenmesi

Arge Departmanında bir yetkili, yapay zeka kaullanarak

  • yeni bir çizimi daha önce yapılmış bütün çizimlerle karşılaştırır ve
  • hangi çizimlerle hangi benzerlikleri olduğuna dair bir rapor hazırlar



2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Boyut 4: İş Akışları (Workflows)

Ne sağlar

  • Yalnızca tek bir kişi için sürecin hızlanması değil, baştan başa iş sürecinin hızlanması sağlanır.
  • Yalnızca bireysel verimlilik değil, sürecin dokunduğu bütün takımlarda verimlilik sağlanır.

Başlıca Riskler

  • Zincirleme hatalar: önceki bir adımdaki hata sonraki adımlara yayılır
  • Belirsiz hesap verebilirlik: çıktının sahibi kim?
  • Artık kimsenin tam olarak anlamadığı iş akışları


Kapsam

Ekip/Fonksiyonel

Veri

Dahili

Şirkete özel

Model

Alana özgü (fine-tuned)

Yaratılan Değer

Kurumsal

Standardize edilmiş

Verimlilik

2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Boyut 5: Otonom Süreçler

Hedef odaklı. Kısıtlar dahilinde kendi kendini yönlendiren.

Yapay Zeka ajanına bir senaryo değil, bir sonuç verilir.

Verilen son hedef nezdinde, yapay zeka planlar, araçları kullanır, uyum sağlar.


2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Boyut 5: Otonom Süreçler


Örnek: Piyasa İzleme Ajanı

Hedef: "En iyi 3 ürün hattımızı etkileyen fikri mülkiyet haklarına ilişkin herhangi bir mevzuat değişikliği hakkında beni uyar."

Hedef: "Rakiplerimiz yeni bir ürünü ürün kataloglarına yerleştirdiğinde beni uyar."

Ajan:

  • kaynakları seçer,
  • aramalar yapar,
  • konuyla ilgi düzeyini değerlendirir,
  • çapraz referanslar oluşturur,
  • özeti yazar, durumu derinleştirip derinleştirmemeye karar verir,
  • programa göre çalışır,
  • yetkililerin yararlı olarak işaretlediklerinden öğrenir.

2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Boyut 5: Otonom Süreçler

Ne sağlar

  • Düşük maliyetli ve hızlı izleme, sentez ve eskalasyon.

Başlıca Riskler

  • Hedef uyumsuzluğu : ajan yanlış şeyi optimize eder
  • Zayıf denetim: ne yaptığını anlamak güçtür
  • Denetlenmesi zor kararlar

Kapsam

Ekip/Fonksiyonel

Veri

Dahili

Şirkete özel

Model

Alana özgü (fine-tuned)

Yaratılan Değer

Kurumsal

Standardize edilmiş

Verimlilik

Normalde yapılması yüksek maliyetli işlerin tanımlanması

2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Güvenlik Kaygıları & Risk Yönetimi

Risk, otonom yönünde artar. Yönetişim de aynı şekilde artmalıdır.

Değer ↑ ve Risk ↑ aynı yönde hareket eder.
Daha yüksek boyutlar, eşit ölçüde daha fazla değer ve daha fazla risk taşır.

2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.




Araçlardan Yetkinliğe

Araçlar değer kaybeder. Yetkinlik büyür.




2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Yetenek Artırımının Üç Düzeyi

Bireysel → Ekip → Organizasyon.

2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Yetenek Artırımının Üç Düzeyi

Bireysel → Ekip → Organizasyon.

2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Ana Çıkarımlar

Yapay zeka dönüşümü, basit kişisel asistanlardan otonom süreçlere kadar beş temel boyutta ilerler. Bu yolculukta değer ve risk el ele artar, yetkinlik artırımı ise bireyselden organizasyonel seviyeye yükselir.

Kişisel Asistan

Bireysel verimlilik artışı

Kurumsal Bellek

Bilgiye erişim ve tutarlılık

Kolektif Beceriler

Otomatikleştirilmiş görevler

İş Akışları

Uçtan uca süreç hızlandırma

Otonom Süreçler

Hedef odaklı, kendi kendini yöneten

  • Değer ve Risk Korelasyonu: Yapay zeka uygulamalarında boyut yükseldikçe, yaratılan değerle birlikte güvenlik kaygıları ve riskler de artar.
  • Araçlardan Yetkinliğe: Odak noktasını tekil araç kullanımından, bireysel, ekip ve organizasyonel düzeylerde yetkinlik geliştirmeye kaydırmak kalıcı başarı sağlar.
  • Ölçeklenebilir Yönetişim: Her bir AI boyutunda artan riskleri yönetmek için uygun kontroller, denetim ve hesap verebilirlik mekanizmaları tesis etmek kritik öneme sahiptir.

2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

TEŞEKKÜRLER


Dr. Emine Gokce Phillips


2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Yetenek Aracı

2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Organizasyonel Yolculuk

Bugünkü oturumun ötesinde yapılandırılmış bir yolun nasıl göründüğü.

1 · Yapay Zeka Olgunluk Değerlendirmesi

Her boyutta gerçekten nerede olunduğu

2 · JTBD Haritalama

Yapılması gereken iş ve problemlerin YZ girişimleriyle eşleştirilmesi

3 · Yapay Zeka Radarı

Portföy görünümü: inşa edilecek, satın alınacak ve özel yaptırılacak olan girişimlerin planlanması

4 · Sektörel Yapay Zeka Planı

Sektörünüz için hedef işletim modeli

5 · AI Canvas & Deep-Dives

Her YZ girişim için değer, veri, risk, sahiplik tanımlanması ve yazılımı

2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.

Pratik Bloğunuza Götürecekleriniz

Sonraki 45 dakika için üç soru:

1

Kendinizi konumlandırın

Organizasyonunuz gerçekte hangi boyutta — arzuladığınız değil?

Dürüst olun. Çoğu organizasyon 1'dedir, 3'te olduklarını sanır ve sunum yapanlar 5'i hedefler. Cevabınızın kanıtı nedir?

_______________________________________________

_______________________________________________

2

Bir JTBD seçin

Rolünüzde veya ekibinizde bu çeyrekte güçlendirmenin fark yaratacağı tekrarlanabilir bir iş.

Bir dönüşüm programı değil. Bir iş. Bir çeyrek.

_______________________________________________

_______________________________________________

3

Güvenlik önlemini tanımlayın

Üretime güvenmeden önce yerinde olmasını istediğiniz tek kontrol nedir?

Bulunduğunuz boyut ve geçmekte olduğunuz boyut için kontroller tasarlayın.

_______________________________________________

_______________________________________________

2026. Dr Emine Phillips. All rights reserved.